Göz yanması, insanların göz kliniğine başvurmasının en yaygın nedenlerinden biridir. Bu his genellikle gözün yüzeyinde batma, sıcaklık ya da yanma olarak tarif edilir ve sıklıkla kızarıklık, sulanma, kum batıyormuş gibi bir his ya da ışığa duyarlılıkla birlikte görülür. Uzun bir ekran gününün ardından, alerji mevsiminde ya da belirgin bir neden olmadan ortaya çıkabilir ve kısa süreli bir tahrişten günlük konforu bozan uzun süreli bir soruna kadar değişebilir.

Bu rehber göz yanmasının ne olduğunu, hangi nedenlerle ortaya çıktığını ve doktorların nedenleri nasıl ayırt ettiğini anlatır. Ayrıca evde neler yapabileceğinizi, hangi tıbbi tedavilerin bulunduğunu, sorunun tekrarlamasını nasıl önleyeceğinizi ve hangi uyarı işaretlerinde randevu beklememeniz gerektiğini açıklar.

Göz Yanması Nedir?

Göz yanması, gözün yüzeyinde ya da göz kapağı kenarlarında hissedilen sıcaklık veya batma duygusudur. Gözün ön yüzü, onu pürüzsüz, berrak ve korunmuş tutan ince bir gözyaşı tabakasıyla kaplıdır. Bu tabaka dengesizleştiğinde ya da yüzey veya göz kapakları iltihaplandığında, korneadaki ve konjonktivadaki sinir uçları tepki verir ve yanma hissi oluşur.

Get Free Consultation

Have any questions? Leave your details and we'll get back to you shortly.

    Yanma bir tanı değil, bir belirtidir. Bir gözü ya da iki gözü etkileyebilir, sürekli olabilir ya da gelip gidebilir ve hafif olabileceği gibi işi kesintiye uğratacak kadar şiddetli de olabilir. Birçok farklı durum aynı hissi yarattığı için nedeni bulmak, gerçekten işe yarayan tedaviyi seçmenin anahtarıdır.

    Göz Yanması Neden Olur?

    En sık neden kuru gözdür; gözler ya çok az gözyaşı üretir ya da gözyaşını çok hızlı kaybeder. Göz kapağı kenarlarının iltihabı olan blefarit de sık görülen bir nedendir ve çoğu zaman kuru gözle birlikte seyreder. Alerjiler, kontakt lens kullanımı, uzun ekran süresi, duman, rüzgar ve klima da yüzeyi tahriş eder. Daha seyrek olarak enfeksiyon, korneada küçük bir çizik ya da kimyasal sıçraması sorumludur.

    Aşağıdaki tablo en sık nedenleri ve her birine işaret eden belirtileri özetler.

    NedenTipik belirtilerSık tetikleyiciler
    Kuru gözYanma, kum hissi, göz kırpınca düzelen yorgun gözlerEkranlar, kuru hava, yaş, bazı ilaçlar
    BlefaritKırmızı, kabuklu veya şiş göz kapağı kenarları, sabah yapışmaGöz kapağındaki bakteriler, yağ bezi sorunları
    Alerjik konjonktivitYanmayla birlikte kaşıntı, sulanma, hapşırmaPolen, ev tozu akarları, evcil hayvan tüyü
    Kontakt lens tahrişiLensle yanma, kızarıklık, gün sonunda rahatsızlıkUzun süre kullanım, uyumsuz lens, birikintiler
    EnfeksiyonAkıntı, kızarıklık, bazen ağrı veya ışık hassasiyetiVirüsler, bakteriler, yakın temas
    Yüzey yaralanması veya maruziyetKeskin yanma, sulanma, gözde yabancı cisim hissiÇizikler, duman, kimyasallar, klor

    Kuru Göz ve Göz Yanması

    Kuru göz hastalığı, hem çok yaygın olduğu hem de sıklıkla gözden kaçtığı için anlaşılması gereken en önemli tek nedendir. Gözyaşı tabakasının üç katmanı vardır: buharlaşmayı yavaşlatan yağ katmanı, nemlendiren sulu katman ve gözyaşının yayılmasına yardım eden müsin katmanı. Katmanlardan biri yetersizse tabaka çabuk bozulur ve göz yüzeyi havaya açık kalır.

    Kuru gözün çoğu buharlaşmaya bağlıdır ve göz kapaklarındaki, tıkanabilen küçük yağ bezleri olan meibomian bezleriyle ilişkilidir. Bu türde bazen gözler sulanır bile, çünkü tahriş olan yüzey refleks olarak gözde kalmayan bir gözyaşı sağanağı üretir. Yaş, hormonal değişiklikler, bazı ilaçlar ve otoimmün hastalıklar da gözyaşı üretimini azaltabilir.

    Ekran, Ortam ve Göz Yanması

    burning eyes symptoms

    Ekrana bakarken göz kırpma belirgin biçimde azalır, bazen normalin yalnızca üçte biri kadar olur ve kırpmaların çoğu tam değildir. Gözyaşı tabakası bu durumda daha hızlı buharlaşır, gözler yanmaya başlar ve öğleden sonra yorulur. Bu tabloya dijital göz yorgunluğu denir ve genç yetişkinlerde belirti gelişmesinin en yaygın nedenlerinden biridir.

    Kuru iç mekan havası, kalorifer ve klima, yüze doğru esen araç havalandırması, rüzgar, duman ve tozlu ortamlar sorunu artırır. Yetersiz ışıkta ya da yanlış mesafede okumak da yorgunluğu çoğaltır. Bu günlük etkenleri düzeltmek, tıbbi tedaviye gerek kalmadan bile belirtileri azaltmaya çoğu zaman yeter.

    Göz Kapağı İltihabı ve Tıkalı Bezler

    Blefarit, kirpiklerin büyüdüğü göz kapağı kenarlarının uzun süreli iltihabıdır. Bakterilerle, gül hastalığı ya da seboreik dermatit gibi cilt sorunlarıyla ve meibomian bezlerinin tıkanmasıyla ilişkilidir. Tipik belirtiler kırmızı ya da şiş kapak kenarları, kirpik diplerinde pullanma ve sabahları yapışan ya da yanan gözlerdir.

    Hastalık çoğu durumda tehlikeli değildir, ancak tekrarlama eğilimindedir; bu yüzden düzenli kapak temizliği tedavinin temelidir. Bırakılırsa blefarit tekrarlayan arpacıklara, şalazyona, kuru göze ve bazen göz yüzeyinde hasara yol açabilir.

    Alerji, Kontakt Lens ve Göz Yanması

    Alerjik konjonktivit yanmadan çok kaşıntı yapar, ancak ikisi genellikle birlikte görülür ve gözü ovmak ikisini de kötüleştirir. Sıklıkla burun akıntısı ya da hapşırmayla birlikte ortaya çıkar, polen mevsimini veya toz ve hayvan teması izler. Soğuk kompres ve alerji göz damlaları belirtileri genellikle hafifletir, tetikleyiciden kaçınmak ise her damladan daha çok işe yarar.

    Kontakt lensler doğrudan gözyaşı tabakasının üzerinde durduğu için yanmaya hem neden olabilir hem de onu artırabilir. Çok uzun süre takmak, lensle uyumak, eski lens kullanmak ya da düzgün temizlememek riski yükseltir. Gözleriniz lensle lenssiz olduğundan daha çok yanıyorsa lensleri çıkarın ve uyumu, malzemeyi ve bakım düzenini bir doktora kontrol ettirin.

    Göz Ameliyatı veya Göz İlaçları Sonrası Göz Yanması

    Lazerle görme düzeltme ve katarakt ameliyatı gibi bazı göz işlemlerinden sonraki haftalarda hafif yanma ve kuruluk yaygındır, çünkü kornea sinirlerinin ve gözyaşı tabakasının toparlanması zaman alır. Cerrahınız bu dönemde genellikle nemlendirici ya da iltihap önleyici damlalar verir. Belirtiler iyileşmek yerine kötüleşiyorsa bunu kontrol randevusunda bildirmek önemlidir.

    Bazı antihistaminikler, antidepresanlar, tansiyon ilaçları ve akne tedavileri dahil birçok sistemik ilaç da gözleri kurutabilir. Reçeteli bir ilacı kendi başınıza bırakmayın, ancak göz belirtilerinizi doktorunuza söyleyin ki seçenekler gözden geçirilebilsin.

    Göz Yanması Nasıl Teşhis Edilir?

    Doktor öyküyle başlar, çünkü belirtilerin örüntüsü çoğu zaman nedeni gösterir. Yanmanın ne zaman ortaya çıktığı, sabah mı akşam mı daha kötü olduğu, uzun süre ekran ya da lens kullanıp kullanmadığınız ve alerjiniz ya da kullandığınız ilaçlar sorulur. Yarık lamba mikroskobuyla yapılan muayene göz kapaklarını, bezleri, gözyaşı tabakasını ve gözün ön yüzünü gösterir.

    Özel testler faydalı bilgi ekler. Gözyaşı kırılma zamanı, gözyaşı tabakasının göz kırpmalar arasında ne kadar dengeli kaldığını ölçer, Schirmer testi gözyaşı üretimini ölçer ve floresein boyası korneadaki küçük hasarlı alanları gösterir. Bazı durumlarda meibomian bezlerinin görüntülenmesi ya da enfeksiyon için sürüntü alınması da yapılır.

    Göz Yanması Tedavisi

    burning eyes treatment

    Tedavi nedene göre değişir ve genellikle birkaç küçük önlemi birleştirir. Çoğu kişi tek bir güçlü ilaçtan çok düzenli bir rutinle düzelir. Aşağıdaki adımlar sık görülen kuru göz ve kapak sorunlarında kullanılır.

    1. Günde birkaç kez koruyucu içermeyen suni gözyaşı kullanın, sabahları gözler daha kötüyse geceleri jel ya da merhem tercih edin.
    2. Kapalı göz kapaklarına yaklaşık on dakika ılık kompres uygulayın, ardından nazik masaj ve kirpik hattı temizliği yapın.
    3. Düzenli ekran molaları verin ve bilinçli olarak tam göz kırpın.
    4. Alerjiyi uygun damlalarla tedavi edin ve gözleri ovmaktan kaçının.
    5. Belirtiler sürüyorsa doktora siklosporin gibi iltihabı azaltan reçeteli damlaları sorun.

    Bu önlemler yetmezse doktor muayenehanede yapılan tedaviler sunabilir. Gözyaşının gözde daha uzun kalması için gözyaşı kanalı açıklıklarına küçük tıkaçlar yerleştirilebilir, ısıl pulsasyon ya da yoğun darbeli ışık tıkalı yağ bezlerinin açılmasına yardımcı olabilir. Enfeksiyonlar, muayeneden sonra reçete edilmesi gereken ve evde tahmin edilmemesi gereken, özel antibiyotik ya da antiviral tedavi gerektirir.

    Göz Yanması İçin Evde Bakım

    Uyarı işareti olmayan hafif belirtilerde birkaç alışkanlık gerçek fark yaratır. Ekranda 20 20 20 kuralını uygulayın: her yirmi dakikada bir yaklaşık altı metre ötedeki bir şeye yirmi saniye bakın. Monitörü göz seviyesinin biraz altına yerleştirin ki göz kapakları göz yüzeyinin daha fazlasını örtsün ve ekranı rahat bir mesafede tutun.

    Yeterli su için, yüze doğrudan hava akımından kaçının ve kuru odalarda nemlendirici kullanmayı düşünün. Göz makyajını her akşam çıkarın, eski rimel ve eyeliner’ı yenileyin, çünkü bakteri taşıyabilirler. Rüzgar ve ışık maruziyetini azaltmak için dışarıda güneş gözlüğü takın. Her gün kullanılan kızarıklık giderici damlalardan kaçının, çünkü geri tepme kızarıklığına ve tahrişe yol açabilirler.

    Beslenme ve Takviyeler Göz Yanmasına Yardımcı Olur mu?

    Kuru gözde omega 3 yağ asitleri üzerine yapılan çeşitli çalışmalar karışık sonuçlar vermiştir, bu yüzden bir tedavi olarak görülmemelidir. Bazı hastalar düzenli yağlı balık yediklerinde ve iyi sıvı aldıklarında kendilerini daha iyi hisseder, sağlıklı beslenme de genel göz sağlığını destekler. Sigara ise kuruluğu ve tahrişi açıkça artırır ve gözler için de bırakmaya değer bir nedendir.

    Bir takviye düşünüyorsanız, özellikle başka ilaç kullanıyorsanız önce doktora danışın. Takviye ana rutine destektir; kapak bakımının, gözyaşı yerine koyucuların ya da doğru bir tanının yerini almaz.

    Göz Yanmasında Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

    Dinlenmeyle ve nemlendirici damlalarla düzelen hafif yanma çoğu zaman evde yönetilebilir. Belirtiler bir iki haftadan uzun sürüyorsa, sık tekrarlıyorsa ya da iş veya uykuyu bozuyorsa göz doktoruna gidin. Kontakt lens kullanıyor ve gözleriniz kırmızı ve yanıyorsa da muayene olun, çünkü enfeksiyonlar lens kullananlarda hızla ilerleyebilir.

    Kimyasal sıçraması, ani görme kaybı ya da bulanıklık, şiddetli ağrı, güçlü ışık hassasiyeti, ışıkların etrafında hale, gözde bir şey takılı kalmış hissi ya da yakın zamanda göz yaralanması varsa derhal yardım alın. Kimyasal sıçramasında yardım ararken gözü en az on beş dakika temiz suyla yıkayın. Bu belirtiler saatler içinde tedavi gerektiren bir soruna işaret edebilir.

    Sık Sorulan Sorular

    Gözlerim neden kızarıklık olmadan yanıyor?

    Belirgin kızarıklık olmadan yanma çoğunlukla kuru göz ya da dijital göz yorgunluğunun işaretidir. Yüzey tahriş olmuştur ve sinirler hassastır, ancak damarlar henüz tepki vermemiştir. Birkaç haftadan uzun sürerse muayene nedeni bulabilir.

    Göz yanması enfeksiyon belirtisi olabilir mi?

    Evet, ancak enfeksiyonlara genellikle akıntı, belirgin kızarıklık, şiş göz kapakları ya da ışık hassasiyeti gibi başka belirtiler eşlik eder. Viral ve bakteriyel enfeksiyonlar farklı tedavi edilir, bu yüzden artan damlaları kullanmak yerine doktora görünün.

    Suni gözyaşı her gün kullanılabilir mi?

    Koruyucusuz suni gözyaşları sık kullanımda genellikle güvenlidir ve kuru gözde çoğu zaman ilk tedavidir. Koruyuculu damlalar günde birkaç kezle sınırlı tutulmalıdır, daha sık gerekiyorsa doktorunuza sorun.

    Göz yanması ne kadar sürer?

    Nedene bağlıdır. Duman ya da uzun bir ekran gününe bağlı tahriş çoğunlukla saatler ya da bir gün içinde geçer, kuru göz ve blefarit ise düzenli bakımla düzelen uzun süreli durumlardır. Süren yanma doğru bir tanı gerektirir.

    Tıbbi Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Tüm tedaviler, sağlık turizmi lisansına sahip anlaşmalı sağlık kuruluşlarımızda gerçekleştirilmektedir. Herhangi bir tıbbi karar vermeden önce nitelikli bir sağlık uzmanına danışınız. Tam metni okuyun